บ้านของเรา

การดำเนินชีวิตอย่างเงียบสงบในภูมิประเทศที่ห่างไกลจากความเจริญทางวัตถุนั้นดูเหมือนจะหาไม่ได้เสียแล้วใน พ.ศ.นี้ เพราะแม้จะอยู่ห่างจากถนนที่เป็นทางหลวงแผ่นดินระดับรองๆ (ก็วัดจากหมายเลขถนนนั่นแหละ) มีความกว้างเพียงแค่รถยนต์คันเล็กๆ สวนทางกันได้ แต่ทุกชั่วโมงก็เริ่มมีเสียงรถยนต์บรรทุกขนาด 18 ล้อผ่านไปมาไม่ขาดช่วง ผสมกับเสียงการทดสอบ ทดลองขับรถจักรยานยนต์ของร้านซ่อมที่เร่งเครื่องโฉบเฉี่ยวไปมาอีก 5 ร้านที่ตั้งอยู่ในระยะห่างแค่ 300 เมตร นานๆ ครั้งจึงจะมีเสียงรถยนต์ชนกับรถจักรยานยนต์ให้ฟังสลับฉากบ้างแก้เหงา ตัวบ้านแม้จะปลูกอยู่ห่างจากถนนใหญ่เส้นนี้เข้ามาในขอบด้านข้างของหมู่บ้านลึกกว่า 200 เมตร ก็สามารถรับฟังเสียงต่างๆ ได้เต็มรูหู มีทางแก้ก็คือก่อนลงไปทำงานก็เปิดคอมพิวเตอร์ไว้ เชื่อมต่ออินเตอร์เน็ตเปิดโปรแกรม AIMP ซึ่งสามารถรับฟังสถานีวิทยุได้กว่าหมื่นช่องจากทั่วโลก เลือกหาสถานีที่ฟังสบายหูเป็นเสียงธรรมชาติ แน่นอนล่ะว่าจะต้องต่อสายลำโพงไปออกที่เครื่่องขยายเสียงชุดใหญ่ 5 ลำโพงเท่านั้น ถึงจะได้ยินทั่วบริเวณบ้าน เป็นสิ่งที่หลีกหนีไม่พ้นกับการที่จะต้องรับฟังข่าวสารของบ้านเมือง แม้จะพยายามก้มหน้...

ต้นราชพฤกษ์นี้ถูกเพาะเลี้ยงไว้ตั้งแต่รุ่นแม่ผู้ใ้ห้กำเนิดที่ปลูกไว้หน้าศาลพระภูมิของบ้าน เมื่อเริ่มแตกหน่อผลิใบจึงต้องหาทำเลที่อยู่ให้ใหม่เพื่อความเหมาะสม และจุดที่เหมาะที่สุดจึงเป็นแนวเดียวกับผู้ให้กำเนิดโดยมีระยะห่างจากแนวเขตบ้านประมาณ 5 เมตร ในวันหนึ่งข้างหน้าช่วงต้นปีประมาณเดือน มีนาคม-พฤษภาคม ก็จะมีโอกาสได้เห็นดอกสีเหลืองสว่างไสวเหมือนกับสีของตัวบ้าน มันเป็นความสดใสจากธรรมชาติที่แท้จริงเป็นทั้งร่มเงาให้กับร่างกายของมนุษย์ เป็นทั้งผู้ให้ความร่มเย็นทางความรู้สึกเมื่อได้มอง เป็นชีวิตหนึ่งที่เอื้อประโยชน์ให้กับอีกหลายชีวิต มาอ่านเนื้อหาทางวิชาการสักหน่อยจากวิกิพีเดีย ราชพฤกษ์ หรือ คูน (อังกฤษ: Cassia fistula) เป็นไม้ดอกในตระกูล Fabaceae เป็นพืชพื้นเมืองของเอเชียใต้ ตั้งแต่ทางตอนใต้ของปากีสถาน ไปจนถึงอินเดีย พม่า และศรีลังกา ดอกราชพฤกษ์เป็นดอกไม้ประจำชาติไทย นิยมปลูกเป็นไม้ประดับในพื้นที่เขตร้อนและกึ่งเขตร้อน เจริญเติบโตได้ดีที่สุดในที่โล่งแจ้ง สามารถปลูกได้ทั้งดินร่วนซุย ดินร่วนปนทราย ดินร่วนเหนียว ทนต่อความแห้งแล้งและดินเค็มได้ดี แต่ไม่ทนในอากาศหนาวจัด ซึ่งอาจติดเชื้อราหรือโรคใบ...

ต้นชงโคที่ปลูกไว้หน้าบ้านกำลังแผ่กิ่งก้านขยายตัวออกไปเพื่อครอบครองพื้นที่ให้มากที่สุดเท่าที่พื้นที่จะอำนวยให้ มันคงจะเป็นวิถีทางของธรรมชาติซึ่งต้องการแสดงออกถึงอำนาจในการให้ความคุ้มครองป้องกันพื้นที่ของตน ในขณะเดียวกนก็ผลิดอกออกใบขยายกิ่งก้านไปพร้อมๆ กัน หากมองดูในระยะห่างจะเห็นถึงความสวยงามของดอกชงโคในอึกมุมมองหนึ่ง แต่ถ้าหากเข้ามาพิจารณาในระยะใกล้ๆ ก็จะเห็นถึงความสมบูรณ์ของกลีบดอกแต่ละกลีบซึ่งธรรมชาติบรรจงสร้างขึ้นมาอย่างไร้ที่ติ เมื่อสองปีที่แล้วเมื่อเริ่มขุดหลุมแกะต้นไม้เล็กๆ สูงเพียง 20 เซนติเมตรลงไปปลูกไว้ แล้วก็รดน้ำทุกวันประคับประคองด้วยการใช้ไม้ปักตรึงไว้ให้ตั้งตรง ไม่เคยนึกว่ามันจะเติบใหญ่ได้รวดเร็วขนาดนี้ และกิ่งก้านแต่ละกิ่งนั้นทอดตัวยาวขนานไปกับพื้นยาวไม่ต่ำกว่า 2 เมตรแสดงถึงความร่มรื่นอันกว้างใหญ่ในอนาคต  ต้นไม้ก็คือต้นไม้ และมนุษย์ก็เป็นเช่นกันที่ ต้องเป็นทั้งผู้ให้และผู้รับ ขึ้นอยู่กับสถานการณ์และการอบรมบ่มเพาะจากบรรพบุรุษว่าจะทำได้มากน้อยเพียงใด? ซึ่งขึ้นอยู่กับความคิดขั้นพื้นฐานภายในครอบครัวว่ามีที่มาอย่างไร? ความเจริญเติบโตของครอบครัวมีความเป็นมาอย่างไร? ...

วันเวลาที่ผ่านไปในสถานที่ที่ห่างไกลจากสังคมของผู้คนใช้ชีวิตอยู่ตามลำพังกับธรรมชาติด้วยความสงบอย่างที่ไม่เคยพานพบมาก่อนตลอดช่วงเวลาของชีวิตที่ผ่านมาก่อนหน้านั้น เคยมีเพื่อนๆ หลายคนบอกว่าให้ออกไปหาเพื่อนฝูงมั่ง เดี๋ยวจะเหงาตาย แต่นั่นคงไม่ใช่ความคิดที่ถูกนักหรอกเพราะดังที่รู้กันดีอยู่แล้วว่า "ความคิด" ของแต่ละคนย่อมแตกต่างกัน มีความรัก ความชอบ ความเกลียดชัง ในมุมมองที่ไม่เหมือนกัน ดังนั้นความไม่ถูกต้องของคนๆ หนึ่ง อาจจะถูกต้อง ดีงามในความคิดของอีกคน นี่คือ สัจธรรม เพราะฉะนั้น ความชอบของแต่ละคนจึงเป็นสิทธิโดยชอบธรรมที่ไม่ควรมีผู้หนึ่งผู้ใดมาล่วงละเมิดด้วยการ "ตัดสิน" ความคิดนั้นว่าถูกหรือผิด สิ่งหนึ่งที่เหมาะสมที่สุดก็คือ "ความคิดและการกระทำ" ของเราจะต้องไม่ไปรบกวนหรือล่วงละเมิดสิทธิหรือสร้างความเดือดร้อนรำคาญให้กับผู้อื่น หรือมีผลกระทบต่อความเป็นไปของสังคมโดยรวมด้วยประการทั้งปวง การควบคุมจิตใจและการกระทำมิให้ไปก้าวก่ายล่วงละเมิดความคิดและการกระทำของผู้อื่นเป็นสิ่งที่สามารถกระทำได้ไม่ยากเย็น หากต้องการจะทำจริง เพราะดูจะเป็นการสิ้นเปลืองเนื้อสมองที...

ประมาณปี 2546 หรือ 47 ปีไหนก็ชักไม่แน่ใจแล้วแต่จำได้ว่าเคยใช้เวลาในช่วงเย็นก่อนพระอาทิตย์ตกเอาอาหารปลามาหว่านอยู่ริมสระน้ำนี้เมื่อมีโอกาสได้กลับมาบ้านช่วงวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ ช่วงนั้นมีปลานิลอยู่ไม่ใช่น้อยและก็รู้เวลาอาหารดีเสียด้วย เพราะเพียงแต่เดินมาถึงขอบสระ พวกมันก็จะพากันแห่แหนมาเต้นระบำใต้น้ำให้ดูเป็นการแลกเปลี่ยนกับอาหารชั้นดี แต่ละตัวโตกว่าฝ่ามือทั้งนั้นเท่าที่ลองกะดูคร่าวๆ น่าจะเกินร้อยอย่างแน่นอน เป็นช่วงเวลาของการผ่อนคลายทั้งทางร่างกายและจิตใจ เวลาผ่านมาไม่กี่เกือนเมื่อเดินไปถึงขอบสระปรากฎว่าผืนน้ำเงียบสงบเหมือนทะเลหลังเกิดมรสุม ไม่มีสิ่งมีชีวิตใดๆ ปรากฎให้เห็นเลยแม้แต่ชีวิตเดียว จากการคาดเดาเชื่อว่าคงจะมีมือดียืนรอปลามารวมพลจนครบถ้วน ซึ่งมันจะทำทุกครั้งเมื่อเห็นคนมายืนขอบสระ และหลังจากนั้นปลาทั้งหมดก็จะถูกรวบไว้จากการใช้แหตาถี่ๆ หว่านลงไปเพียงครั้งเดียว หรืออาจจะมีการตามเก็บกวาดอีกระลอกหรือหลายระลอก แต่สรุปแล้วก็คือเกลี้ยงหมดทั้งสระขนาดเกือบ 2 งาน ผู้อ่อนแอไม่เคยรู้จักให้อภัย การให้อภัยเป็นคุณลักษณะของผู้เข้มแข็ง ..... คำพูดประโยคนี้เป็นของท่าน มหาตมะ คานธี ดังนั้นจึง...

ในช่วงเวลาของการดูแลรักษาสภาพแวดล้อมของบ้าน นั่นหมายความถึงการถากถางวัชพืช การปลูกต้นไม้ในพื้นที่ การบำรุงรักษาต้นไม้ที่ปลูกไว้ และการปรับแต่งสภาพภูมิทัศน์ของบริเวณบ้าน เวลาเหล่านี้ถ้าจะเรียกว่างานก็ย่อมได้ แต่สำหรับตัวเราเองกลับเรียกมันว่า ช่วงเวลาของการพักผ่อนอย่างแท้จริง การเดินเตร่ไปมาช้าๆ ดูโน่นดูนี่จับนั่นจับนี่ หรือการนั่งบนเก้าอี้เตี้ยๆ แล้วบรรจงถอนต้นหญ้าทีละต้น แม้จะได้งานน้อยแต่เป็นการผ่อนคลายทุกสิ่งทุกอย่างในจิตใจได้หมดจดที่สุด ทำจิตใจให้ผ่องใสไม่มีอารมณ์ใดๆ เข้ามาแผ้วพานแม้แต่น้อย มีแต่การจดจ่ออยู่กับสิ่งที่กำลังทำอยู่เท่านั้น ไม่มีอดีตให้ระลึกถึง ไม่มีอนาคตให้ต้องหมกมุ่นกังวล เป็นภาวะที่หลุดพ้นจากกิเลสทั้งปวง และเมื่อกลับขึ้นมาบนบ้านเปิดโทรทัศน์ดู อารมณ์ก็เริ่มขุ่นมัว หงุดหงิดกับการนำเสนอข่าวสารของสื่อต่างๆ ที่แย่งชิงความเป็นผู้นำด้านข่าวสารด้วยการนำเสนอข่าวสารที่มีแต่สร้างความร้าวฉานให้เกิดขึ้นกับผู้คนในสังคม แบ่งแยกผู้คนออกเป็นฝักเป็นฝ่าย โดยมุ่งหวังเพียงรายได้จากค่าโฆษณาจากสรรพสิ่งทั้งหลายทั้งปวงที่ไร้สาระ ฟุ้งเฟ้อ ไม่มีความจำเ็ป็นต่อการดำรงชีวิตของผู้คน นำเสนอแต่ร...

บริเวณด้านทิศเหนือของตัวบ้านซึ่งเป็นพื้นที่ว่างแต่ได้รับการถมดินไว้สูงระดับเดียวกับพื้นดินบริเวณตัวบ้านแล้ว เป็นพื้นที่ที่เตรียมไว้สำหรับการต่อเติมออกไปเป็นห้องครัวและห้องรับรองแขกเหรื่อ แต่ยังรองบประมาณในการก่อสร้างอยู่ ดังนั้นพื้นที่ตรงนี้จึงใช้เป็นที่อยู่ชั่วคราวสำหรับอาหารนานาชนิดทั้งชนิดอยู่ประจำเป็นการถาวร อันได้แก่ ต้นขี้เหล็ก ต้นแค ต้นยอ มะกรูด ยี่หร่า โหระพา กะเพรา แมงลัก ตะไคร้ กับชนิดที่มาอาศัยเป็นการชั่วคราว เช่น กระเจี๊ยบ ฟักทอง สำหรับผักโขมจีนที่เห็นในภาพ จะเห็นได้ว่ามีขนาดที่ค่อนข้างใหญ่โตเอาการดูได้จากขนาดของใบก็แล้วกัน ส่วนลำต้นนั้นสูงประมาณ 2 เมตรแล้วในวันที่ถ่ายภาพไว้ ซึ่งจะเห็นได้ว่ายังมีส่วนยอดอยู่เพราะต้องการจะเก็บเมล็ดพันธุ์สะสมเอาไว้ก่อนเพื่อการขยายพันธุ์ออกไปในวันข้างหน้าบนพื้นที่อื่นๆ ที่เหมาะสมกว่านี้ สำหรับช่วงนี้ก็สามารถเก็บมาทำอาหารได้หลายมื้อแน่นอนจากจำนวน 20 กว่าต้นที่กำลังงอกงามอยู่ ถึงแม้ว่าจะมีพืชผักสวนครัวขึ้นอยู่นานาชนิดจนกินไม่ทันแต่กลับไม่มีเวลาจะไปจัดการอะไรเพราะเวลาส่วนใหญ่ที่ใช้หมดไปกับการราวีเหล่าวัชพืชหลากชนิดที่ขึ้นมาอย่างหนาแน่นเช่นเดีย...